Pamięci R.C. Sproula, 1939–2017

Stephen Nichols, 14 grudnia 2017 r.

R.C. Sproul – teolog, pastor i założyciel Ligonier Ministries, zm. 14 grudnia 2017 r. w wieku 78 lat w szpitalu z powodu powikłań rozedmy płuc. Dr Sproul pozostawił swoją ukochaną od dzieciństwa i żonę od pięćdziesięciu siedmiu lat, Vestę Ann (Voorhis); córkę, Sherrie Sproul Dorotiak i jej męża Dennisa; oraz syna, dr R.C. Sproula Jr. i jego żonę Lisę. Sproulowie doczekali się jedenaściora wnucząt, jednej zmarłej wnuczki i siedmiorga prawnucząt.

R.C. Sproul był teologiem, który poświęcił się Kościołowi. Podziwiał Reformatorów nie tylko za treść ich przesłania, ale także za sposób, w jaki przekazali to przesłanie innym. Byli oni, jak ich nazywał, „teologami pola bitwy”. Wiele osób po raz pierwszy usłyszało o pięciu zasadach Reformacji dzięki nauczaniu R.C. Sproula. Kiedy R.C. nauczał o Marcinie Lutrze brzmiało to tak, jakby spotkał szesnastowiecznego Reformatora osobiście. Jego oddanie zasadzie sola scriptura doprowadziło go do odegrania kluczowej roli w opracowaniu i wsparciu Deklaracji odnośnie do bezbłędności Biblii z Chicago (1978). Był także przewodniczącym Międzynarodowej Rady Nieomylności Biblii. Ze względu na swoje przywiązanie do zasady sola fide – usprawiedliwienia przez samą wiarę, R.C. zajął odważnie sprzeciwił się Evangelicals and Catholics Together (ECT) w 1994 roku. Później sprzeciwił się poglądowi Nowej perspektywy w spojrzeniu na św. Pawła (New Perspective on Paul), a także poglądowi Federal Vision. Podobnie jak Reformatorzy, R.C. był gotów zająć odważne stanowisko w obronie centralnych i zasadniczych doktryn historycznego ortodoksyjnego chrześcijaństwa. Był obrońcą autorytetu Słowa Bożego i Ewangelii.

Jako wykształcony filozof i teolog, R.C. był zwolennikiem klasycznej apologetyki. Był znany ze swojego silnego stanowiska pro-life, zaznaczając, że aborcja jest prawdopodobnie kluczową kwestią etyczną naszych czasów. A ponad wszystko, był teologiem. Kochał doktrynę Boga. Dzięki niej znalazł bramę do poznania Boga, uwielbiania Go i oddawania Mu czci. Nauka o Bogu może być piastą koła pracy i spuścizny R.C. Sproula, o czym świadczy jego klasyczna publikacja Świętość Boga (1985). Jako ojciec i dziadek w wierze pomógł całemu pokoleniu spotkać Boga Biblii.

Pochodzący z Pittsburgha Robert Charles Sproul urodził się 13 lutego 1939 r. jako syn Roberta Cecila Sproula i Mayre Ann (Yardis) Sproul. W Wigilię Bożego Narodzenia 1942 r. ojciec R.C’ego, który prowadził firmę księgową w centrum Pittsburgha, wylądował w Casablance w Maroku, aby rozpocząć służbę w armii podczas II wojny światowej. Młody sproul pisał swoje pierwsze listy na maszynie, siedząc na kolanach matki, uderzając w dwa klawisze: „x” i „o” („pocałunki i uściski”) na dole listów do ojca. Od szkoły podstawowej aż do liceum R.C. spędzał znacznie więcej czasu na boiskach sportowych niż za maszyną do pisania. Otrzymał stypendium sportowe w Westminster College, na północ od Pittsburgha. Sproul do college’u poszedł nienawrócony, ale na początku pierwszego roku został przyprowadzony do Chrystusa.

Zanim R.C. opuścił college, nie tylko się nawrócił, ale także przeżył ,,drugie nawrócenie” odnośnie do nauki o Bogu. O tym doświadczeniu napisze później na pierwszych stronach książki Świętość Boga. 11 czerwca 1960 roku R.C. poślubił Vestę, swoją ukochaną z dzieciństwa. Ukończyła ona college, gdy R.C. miał przed sobą jeszcze rok studiów. Zakochał się w niej od pierwszego wejrzenia – gdy ona była w drugiej klasie, a on w pierwszej. Niemal zawsze byli razem, on – R.C. i ona – Vesta.

Po ukończeniu college’u R.C. udał się do Pittsburgh Theological Seminary, gdzie jego mentorem został John Gerstner. R.C. powiedział kiedyś: „Bez Gerstnera błądziłbym”. Zanim ukończył seminarium, R.C. został pastorem w Kościele prezbiteriańskim w Lyndora w Pensylwanii, składającym się z węgierskich imigrantów, z których prawie wszyscy byli pracownikami Armco Steel Works. Po ukończeniu seminarium podjął studia doktoranckie pod kierunkiem G.C. Berkouwera na Wolnym Uniwersytecie w Amsterdamie. Nauczył się języka niderlandzkiego słuchając wykładów i czytając podręczniki. W 2016 r. jego córka, Sherrie, kupiła mu powieść Perry’ego Masona w języku niderlandzkim, a on z przyjemnością powrócił do tego języka.

R.C. powrócił do Ameryki po rocznym pobycie w Niderlandach. 18 lipca 1965 r. został ordynowany w Pleasant Hills United Presbyterian Church, w Zjednoczonym Kościele Prezbiteriańskim w Stanach Zjednoczonych Ameryki (UPCUSA). Później przeniósł się do Kościoła Prezbiteriańskiego w Ameryce (PCA). Następnie krótko wykładał w trzech placówkach: Westminster College (1965-66), Gordon College (1966-68) i Conwell Theological Seminary, znajdującym się w tym czasie na kampusie Temple University w Filadelfii. Podczas pracy w Conwell prowadził zajęcia szkółki niedzielnej w Oreland Presbyterian Church na obrzeżach Filadelfii. Następnie R.C. przez dwa lata był pastorem w College Hill Presbyterian Church w Cincinnati w stanie Ohio.

W 1971 r. R.C. założył Ligonier Valley Study Center w Stahlstown na wzgórzach zachodniej Pensylwanii. Misja przeniosła się do Orlando w 1984 roku, skąd służy krajowej i międzynarodowej grupie odbiorców poprzez publikowanie, nadawanie i nauczanie. Działając jeszcze jako Ligonier Valley, zostało wydane pierwszy numer czasopisma Tabletalk (w 1977 roku). Czasopismo z codziennymi rozważaniami jest dystrybuowane do dzisiaj w liczbie 100 tys. egzemplarzy, a liczba jego czytelników szacowana jest na ponad 250 tysięcy. W 1982 roku Ligonier uruchomiło program radiowy The R.C. Sproul Study Hour, a następnie w 1994 roku rozpoczęło emisję codziennej audycji Renewing Your Mind, który dotarł do milionów ludzi.

Od 1971 do 2017 roku R.C. Sproul stał na czele Ligonier, organizując coroczne konferencje krajowe, konferencje regionalne w całym kraju, konferencje międzynarodowe i wyjazdy studyjne; prowadził serie wykładów, tworzył książki i inne materiały; uruchomił stronę internetową, blog RefNet oraz aplikację Ligonier. W każdym tygodniu służba dociera do ponad dwóch milionów ludzi na całym świecie. W ramach planu sukcesji zarząd Ligonier Ministries ogłosił powstanie Ligonier Teaching Fellows (Stowarzyszeni nauczyciele Ligonier), do których grona należą dr Sinclair B. Ferguson, dr W. dr Robert Godfrey, dr Stephen J. Nichols, dr Burk Parsons i dr Derek W.H. Thomas. Funkcję prezesa i dyrektora generalnego Ligonier Ministries pełni Chris Larson.

R.C. Sporul cieszący się reputacja znanego lidera religijnego zasiadał w zarządach Międzynarodowej Rady Nieomylności Biblii, Evangelism Explosion, Prison Fellowship oraz Serve International. W 1980 roku R.C. objął stanowisko profesora teologii i apologetyki na Reformed Theological Seminary. On i Vesta każdego roku przez kilka miesięcy podróżowali do Jackson w stanie Mississippi, gdzie R.C. prowadził intensywne pełnoetatowe zajęcia. W 1987 roku, po przeprowadzce na Centralną Florydę, RTS otworzyła swój kampus w Orlando. R.C. pełnił funkcję profesora w katedrze teologii systematycznej im. Johna Dyera Trimble’a Sr. w latach 1987–1995. Następnie pełnił funkcję profesora teologii systematycznej i apologetyki na Knox Theological Seminary w Fort Lauderdale na Florydzie w latach 1995–2004.

R.C. powrócił wtedy do posługi pastora. Jak wspomina: „W 1997 roku Bóg zrobił coś, czego nigdy się nie spodziewałem”. Tym czymś było założenie Saint Andrew’s Chapel w Sanford na Florydzie. W chwili śmierci R.C. był pastorem Saint Andrew’s wraz z Burkiem Parsonsem. Swoje ostatnie kazanie wygłosił 26 listopada 2017 r. na tekst Hbr 2: 1-4, pt. „Tak wielkie zbawienie”.

W chwili śmierci R.C. Sproul był kanclerzem założonej przez siebie w 2011 r. uczelni Reformation Bible College. R.C. pełnił funkcję pierwszego rektora, nadając uczelni nazwę, program nauczania i misję kształcenia studentów w zakresie wiedzy o Bogu i Jego świętości w ortodoksyjnej teologii reformowanej. Z okna swojego biura w budynku administracyjnym Ligonier, R.C. mógł zobaczyć na prawo uczelnię, a na lewo swój Kościół.

R.C. w roku 1973 opublikował swoją pierwszą książkę, pt. The Symbol: An Exposition of the Apostles’ Creed [Symbol: Intepretacja Credo Apostolskiego]. Zamieścił w niej następującą dedykację: „Veście: Dla Rzymian – pogańskiej bogini; dla mnie – pobożnej żony”. Jego pierwsza książka zapowiadała jego przyszłą pracę jako teologa, a jej dedykacja ujawniała jego charakterystyczny styl. W chwili śmierci miał na swoim koncie ponad sto książek, w tym książki dla dzieci, powieść, trzytomowy komentarz do Westminsterskiego wyznania wiary, komentarze do kilku ksiąg biblijnych oraz książki dotyczące niemal każdego aspektu doktryny chrześcijańskiej i życia w wierze. W 1984 roku był współautorem książki Classical Apologetics [Apologetyka klasyczna], a dwa lata później napisał Chosen by God [Wybór Boży]. W 1985 roku wydał jedną z klasycznych pozycji XX wieku – Świętość Boga. R.C. pełnił również funkcję redaktora naczelnego Biblii z komentarzem Reformation Study Bible. Napisał wiele hymnów, a jego współpraca z przyjacielem i kompozytorem Jeffem Lippencottem zaowocowała wydaniem dwóch albumów: Glory to the Holy One (2015) i Saints of Zion (2017).

Pisanie hymnów przez R.C. było naturalnym przedłużeniem jego życiowej miłości do muzyki. Wraz z Vestą śpiewał w chórze młodzieżowym w Pleasant Hills United Presbyterian Church oraz w chórach szkolnych. R.C. śpiewał również basem w szkolnym kwartecie. Był pianistą, a później zaczął grać na skrzypcach, biorąc lekcje w nowo założonym Konserwatorium Muzycznym Świętego Andrzeja. R.C. również malował. Był zapalonym i dość utalentowanym golfistą. Lubił polować, układać puzzle i czytać, zwłaszcza biografie.

R.C. Sproul był nauczycielem z powołania – kochał i żył nauczaniem wierzących. Miał wyjątkowe poczucie humoru i zawsze pod ręką ciętą ripostę. Rozmowy z nim płynnie przechodziły od głębokich teologicznych dyskusji, przez sport, golf (który uważał za coś więcej niż sport), aż po żarty. Uwielbiał obserwować odnowę umysłów, przemianę serc, oraz życia kształtowane przez Ewangelię. Miał niezwykły dar jasnego przekazu. Nigdy nie onieśmielał słuchaczy technicznym żargonem ani nie traktował ich protekcjonalnie. Poruszał tematy głębokie, ważne i doniosłe, a przy tym mówił o nich z klarownością i przekonującą pilnością. Swoich studentów homiletyki nauczał, by dostrzegali żywą dynamikę i napięcie w tekście – i by przekazywali je w swoim głoszeniu.

R.C. często wspominał swoje pierwsze spotkanie z Bogiem Biblii. Po nawróceniu i jako student pierwszego roku wręcz „pochłaniał” Pismo Święte. To co wyróżniało się jego lekturze był nacisk na Bożą powagę działania. Psalmy, historia Uzzy, Rdz 15:17, Magnificat Marii, Łk 16:16–17 oraz, oczywiście, Iz 6 i dramatyzm tych tekstów porwał R.C. od chwili, gdy przeczytał je po raz pierwszy.